Cách đấu tụ quạt trần đúng kỹ thuật và cách chọn tụ

Cách đấu tụ quạt trần tưởng chừng phức tạp nhưng nếu nắm vững kiến thức cơ bản thì bạn hoàn toàn có thể làm một cách nhanh chóng. Cùng EUROFAN tìm hiểu về cách đấu tụ điện quạt trần đúng kỹ thuật, an toàn và cách chọn tụ sao cho phù hợp qua bài biết dưới đây nhé.

1. Tụ quạt trần có tác dụng gì?

Tụ quạt trần là linh kiện điện được mắc với cuộn dây phụ của động cơ. Khi cấp điện, tụ giúp motor 1 pha tạo ra sự lệch pha giữa dòng điện trong các cuộn dây.

Từ đó tụ cung cấp điện thế lớn giúp động cơ bắt đầu quay và duy trì hoạt động ổn định.

Khi tụ quạt trần bị hỏng có một số dấu hiệu nhận biết rõ ràng bạn có thể chú ý khi kiểm tra quạt:

• Quạt không tự khởi động hoặc cần phải sử dụng tay đẩy mới bắt đầu hoạt động
• Quạt quay chậm hay yếu hơn bình thường dù đã bật ở mức độ gió cao
• Motor vẫn hoạt động nhưng lực quay chậm hoặc yếu hơn bình thường
• Khi bắt đầu khởi động quạt mất nhiều thời gian mới đạt tốc độ bình thường
• Quạt quay lúc nhanh, lúc chậm bất thường
• Tụ bị phồng, nứt hoặc rò dầu

2. Tụ quạt trần bao nhiêu UF? Cách chọn tụ phù hợp

Vậy tụ quạt trần bao UF để hoạt động và làm sao để chọn được tụ phù hợp cùng theo dõi nội dung ngay dưới đây nhé!

2.1. Tụ điện quạt trần bao nhiêu UF?

Tụ quạt trần bao nhiêu UF phụ thuộc vào thiết kế động cơ, công suất,…của từng mẫu quạt. Hiện nay trên thị trường quạt trần dân dụng thường gặp các mức khoảng 1,5-4 UF, ngoài ra tụ 2-3 UF cũng được sử dụng khá phổ biến. Một số quạt công suất lớn có thể sử dụng tụ có điện dung cao hơn.

2.2. Cách chọn tụ phù hợp

Để chọn được tụ phù hợp cho quạt trần bạn cần chú ý đến một số tiêu chí về thông số kỹ thuật cũng như chất lượng của sản phẩm.

Để chọn được tụ điện trước hết cần chú ý đến dung lượng của tụ. Nếu chọn sai, quạt sẽ gặp hiện tượng quay yếu, phát tiếng ù hoặc nhanh hỏng.

Với từng loại quạt công suất khác nhau, dung lượng tụ cần sử dụng cũng khác nhau. Bạn có thể tham khảo qua một số loại cơ bản như:

• Quạt trần công suất nhỏ thường sử dụng loại 2-3 UF
• Quạt trần công suất trung bình thường sẽ dùng loại 3-4 UF
• Quạt trần công suất lớn sẽ sử dụng loại từ 4-6 UF
• Quạt trần công nghiệp sẽ dùng loại khoảng từ 5-10 UF

Tiếp đó cần quan tâm đến điện áp chịu tải được cho tụ quạt trần. Thông thường sẽ sử dụng loại có mức điện áp định mức từ 250V đến 450V.

Khi mua cần chú ý nên chọn loại có điện áp bằng hoặc cao hơn tụ cũ để giúp linh kiện sẽ bền hơn khi gặp tình trạng điện áp chập chờn trong quá trình sử dụng.

Điểm đặc biệt vô cùng quan trọng khi lựa chọn tụ quạt trần đó chính là chất lượng của sản phẩm.

Nên lựa chọn mua tại các cửa hàng uy tín, chất lượng và nguồn hàng rõ ràng như  CBB61, CD60, EPCOS, Nichicon,…tránh việc khi sử dụng được một thời gian ngắn tụ đã hỏng hoặc bị lỗi.

3. Nhận biết dây đề, dây chạy và dây chung của quạt trần

Đối với tụ điện quạt trần loại phổ biến để phân biệt dây đề, dây chạy và dây chung ta có thể chú ý tới:

• Dây chung thường là dây được dùng chung cho cuộn chạy và cuộn đề, dây này thường được nối với dây trung tính của nguồn điện.
• Dây chạy là dây thuộc cuộn dây chính của động cơ, thường được cấp điện qua công tắc hoặc bộ điều tốc để quạt hoạt động
• Dây đề là dây thuộc cuộn phụ, kết hợp với tụ để tạo độ lệch pha và hỗ trợ động cơ khởi động

Bên cạnh đó có thể nhận biết dây đề, dây chạy và dây chung bằng cách sử dụng đồng hồ vạn năng và dựa vào điện trở giữa các cặp dây.

Hãy đo lần lượt từng cặp trong 3 đầu dây trong tụ. Đầu dây nào không nằm trong cặp có điện trở lớn nhất chính là dây chung.

Sau khi tìm được dây chung, đo từ dây chung đến hai dây còn lại nếu thấy dây nào có điện trở nhỏ hơn là dây chạy, dây nào có điện trở lớn hơn là dây đề.

4. Sơ đồ đấu tụ quạt trần cơ bản

Để đấu được tụ quạt trần cơ bản việc cần có và biết đọc sơ đồ đấu tụ quạt cơ bản là điều thiết yếu giúp quá trình đấu tụ được nhanh, an toàn và đúng kỹ thuật nhất.

Nguồn điện được sử dụng để cung cấp điện cho quạt trần là 220V với dây chung được nối với dây N.

Tiếp đó dây chạy nối với dây L thông qua bộ công tắc điều tốc. Dây đề được nối với 1 đầu của tụ và đầu còn lại của tụ được nối với dây chạy.

5. Cách đấu tụ quạt trần từng bước

Để đấu điện cho tụ quạt trần, bạn có thể tham khảo các bước sau:

5.1. Chuẩn bị dụng cụ

Dụng cụ là thứ không thể thiếu để tiến hành đấu tụ quạt trần. Để quá trình lắp được thuận tiện và an toàn cần chuẩn bị các dụng cụ sau:

• Tua vít
• Đồng hồ vạn năng
• Tụ mới đúng thông số
• Băng keo điện hoặc đầu nối dây phù hợp.
• Bút thử điện
• Kìm điện

5.2. Ngắt nguồn điện hoàn toàn

Để bắt đầu lắp tụ trước tiên cần ngắt hoàn toàn nguồn điện bằng cách tắt cầu dao hoặc aptomat.

Không nên chỉ tắt công tắc trên tường rồi tiến hành sửa chữa vì một số dây bên trong vẫn có thể còn điện.

Đây là bước quan trọng nhất khi tiến hành thay tụ quạt trần tại nhà nhằm giúp tránh nguy cơ bị điện giật trong quá trình thao tác.

5.3. Kiểm tra thông số tụ điện cũ

Để đảm bảo sau khi lắp tụ quạt có thể hoạt động bình thường cần chú ý kiểm tra các thông số của tụ cũ. Cần xác định:

• Điện dung UF
• Điện áp định mức
• Số đầu dây hoặc đầu cực
• Sơ đồ đấu tụ điện

5.4. Xác định dây của động cơ

Để lắp đúng theo sơ đồ và quạt trần sau khi lắp quạt không bị hỏng hay lỗi việc xác định ba dây đề, dây chạy và dây chung.

Không nên phân biệt các dây bởi màu sắc hoặc đấu ngẫu nhiên các dây đến khi hoạt động mà hãy sử dụng công cụ đồng hồ vạn năng để nhận biết dây của động cơ bởi thao tác sai có thể làm chập mạch hoặc gây hư hỏng linh kiện.

5.5. Đấu tụ và tiến hành cố định, cách điện

Sau khi đã xác định được các dây đề, dây chạy và dây chung thì có thể bắt đầu tiến hành lắp tụ quạt điện theo sơ đồ đấu tụ quạt điện cơ bản.

Chú ý lắp tụ vào đúng vị trí và trị số đúng với công suất của quạt. Cần cố định các đầu dây chắc chắn và sử dụng băng keo điện để bọc để đảm bảo tránh rò điện đảm bảo an toàn.

Bên cạnh đó, sau khi hoành thành cần cố định tụ chắc chắn và xếp dây gọn gàng trước khi lắp quạt lại để tránh dây điện vướng vào động cơ khi quạt hoạt động.

5.6. Kiểm tra trước khi cấp điện

Khi đã lắp xong tiến hành kiểm tra lại vị trí các dây theo theo sơ đồ mạch điện và đảm bảo rằng không có dây đồng bị hở và không có hai dây nguồn chạm nhau.

Khi đã kiểm tra xong mạch điện sau đó có thể bật aptomat và kiểm tra hoạt động của quạt.

6. Những lỗi thường gặp khi đấu tụ quạt trần

Tuy việc đấu tụ điện cho quạt trần khá dễ dàng khi nắm được sơ đồ và các kiến thức cơ bản nhưng vẫn có một số lỗi sai thường hay gặp khi đấu tụ quạt trần. Những lỗi thường gặp gồm có:

• Đấu nhầm lẫn giữa dây nguồn, dây số và dây chung hoặc đấu tụ nhầm vào cuộn dây chính thay vì cuộn đề khiến quạt không chạy hoặc bị chập cháy.
• Lắp tụ có trị số điện dung quá nhỏ khiến quạt quay yếu hoặc sử dụng tụ có điện có trị số quá lớn so với công suất của quạt làm động cơ nhanh bị nóng, dễ cháy cuộn dây.
• Các đầu dây xoắn khi nối không chắc chắn hoặc không quấn băng dính cách điện cẩn thận gây ra hiện tượng phóng điện, chập mạch hoặc mất nguồn giữa chừng,…
• Khi đấu tụ đã bỏ qua lớp băng keo cách điện khiến mối nối chạm vào vỏ quạt hay chạm vào nhau gây rò điện nguy hiểm.
• Không ngắt điện trước khi sửa, điện áp 220V có thể gây điện giật nghiêm trọng nên luôn ngắt aptomat và kiểm tra mất điện trước khi thao tác lắp tụ quạt trần.

7. Một số câu hỏi liên quan đến tụ quạt trần

Một số thắc mắc, câu hỏi hay được nhiều người tò mò xoay vấn đề tụ điện cho quạt trần gồm có:

7.1. Tụ quạt trần 2 dây và 3 dây khác nhau như thế nào?

7.2. Quạt quay yếu có phải do tụ bị hỏng không?

Tụ điện bị hỏng, suy giảm điện dung hay yếu có thể là nguyên nhân khiến quạt quay yếu hơn nhưng đây không phải là nguyên nhân duy nhất gây nên hiện tượng này.

Cần có sự kiểm tra kỹ trước khi kết luận rằng quạt quay yếu là do tụ điện bị hỏng. Một số nguyên nhân khác có thể gây nên tình trạng quạt yếu có thể nhắc đến:

• Điện áp nguồn thấp
• Bộ điều tốc bị lỗi
• Bạc đạn khô hoặc bị kẹt
• Cánh quạt bám nhiều bụi
• Động cơ bị xuống cấp
• Cuộn dây motor gặp vấn đề
• Tụ mới thay nhưng không đúng trị số

Như vậy qua những nội dung EUROFAN đã cung cấp ở trên mong rằng sẽ giúp bạn hiểu thêm về các bước đấu tụ điện, cách thao tác an toàn, những lỗi thường gặp và cách chọn tụ điện phù hợp. Bên cạnh đó các câu hỏi liên quan đến tụ cũng được giải đáp đầy đủ.

Mong rằng thông qua những thông tin được truyền tải đến bạn sẽ giúp bạn thành công lắp đặt tụ điện nhanh chóng, đúng kỹ thuật.

Nếu cần tư vấn thêm hay còn điều gì thắc mắc bạn có thể liên hệ ngay với EUROFAN để nhận được sự hỗ trợ từ các chuyên viên một cách bài bản, chuyên nghiệp hơn.

• Địa chỉ:
  • Showroom 1: B48-06 Khu B Geleximco, An Khánh, Hà Nội
  • Showroom 2: KĐT Green Park Quảng Tân, Thanh Hóa
• Điện thoại: 0983 363 555 (8h00 – 22h00)
• Email: eurofan2025@gmail.com
• Facebook: https://www.facebook.com/eurofan.vn
• Tik Tok: https://www.tiktok.com/@linh.qut.trn2
• Youtube: https://www.youtube.com/@quattraneurofan